Veel aannemers die verbouwen of renoveren denken dat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen helemaal niet voor hen geldt. Dat klopt voor een deel, maar niet volledig, en precies dat verschil is waar het vaak misgaat. Wkb verbouwing is geen eenduidig begrip: er is een publiekrechtelijke kant die voor de meeste verbouwprojecten nog altijd niet geldt, en een civielrechtelijke kant die wel degelijk op elk project van toepassing is, inclusief dat van jou.
Waarom er zoveel verwarring is over Wkb verbouwing
Minister Mona Keijzer bevestigde eind 2024 in een brief aan de Eerste Kamer dat de meldplicht en de verplichte inzet van een onafhankelijke kwaliteitsborger alleen gelden voor nieuwbouw in gevolgklasse 1. Voor verbouw en renovatie is geen nieuwe ingangsdatum vastgesteld, een evaluatie staat nu gepland voor 2027. Ook de meest recente aanpassingen aan het Wkb-stelsel, eind augustus 2026 door de minister aangekondigd, gaan uitsluitend over nieuwbouwprojecten: strengere onafhankelijkheidseisen voor kwaliteitsborgers, extra informatieverzoeken voor gemeenten en duidelijkere werkervaringseisen. Verbouw komt in die aankondiging niet voor.
Dat de verwarring reëel is, blijkt ook uit een andere stap van de overheid zelf. In mei 2026 opende het Informatiepunt Leefomgeving een meldpunt specifiek voor signalen over hoe de Wkb in de praktijk uitpakt, met als toelichting dat regels soms anders werken dan vooraf bedoeld. Als zelfs de uitvoerende instanties toegeven dat er onduidelijkheid is, is het niet gek dat jij als aannemer soms het spoor kwijt bent.
Civielrecht blijft gewoon van kracht, ook bij verbouw
Hier wordt het voor de dagelijkse praktijk pas echt relevant. Terwijl de publiekrechtelijke meldplicht bij verbouw dus nog altijd niet geldt, verandert er niets aan artikel 7:758 lid 4 van het Burgerlijk Wetboek. Dat artikel regelt dat jij als aannemer aansprakelijk bent voor elk gebrek dat pas na oplevering wordt ontdekt, tenzij je kunt aantonen dat het gebrek je niet is toe te rekenen. Deze omgekeerde bewijslast geldt voor elke aannemingsovereenkomst die na 1 januari 2024 is gesloten, zonder uitzondering voor renovatie of verbouw.
Met andere woorden: of er nu wel of geen kwaliteitsborger bij jouw project betrokken is, de bewijslast bij een geschil over een gebrek ligt sowieso bij jou. Een kwaliteitsborger bestaat primair om de gemeente te laten weten dat een bouwwerk aan de regels voldoet, niet om jou te beschermen tegen een opdrachtgever die achteraf een gebrek claimt. Dat onderscheid wordt in de discussie over Wkb verbouwing nog te vaak over het hoofd gezien.
Wat dit betekent voor je opleverdossier
Ook het zogenoemde consumentendossier kent een eigen voorwaarde: het is wettelijk verplicht bij aannemingsovereenkomsten met een particuliere opdrachtgever die na de invoering van artikel 7:757a BW zijn gesloten, los van of het om nieuwbouw of verbouw gaat. Maar zelfs waar die wettelijke verplichting onduidelijk is of niet geldt, blijft de praktische noodzaak overeind: zonder eigen bewijs van de staat bij oplevering sta je bij een geschil met niets in de hand, terwijl de bewijslast wel bij jou ligt.
Voor de meeste MKB-aannemers in verbouw en renovatie betekent dit dat een paar losse foto’s op een telefoon niet meer volstaat. Een dossier dat per ruimte en per bouwfase laat zien wat er is gedaan, is het verschil tussen een meerwerkdiscussie die je binnen een paar minuten afrondt en een die weken aansleept zonder dat iemand nog weet wie er gelijk heeft.
Dat is precies waarom Copy Vision is gebouwd rond 360-graden bouwdocumentatie die je als aannemer zelf bijhoudt, onafhankelijk van de vraag of de publiekrechtelijke Wkb op jouw project van toepassing is. Niet als vervanging van een kwaliteitsborger, maar als het bewijs dat overeind blijft zodra een discussie ontstaat over wat er precies achter de muur zit.
Bronnen: Volkshuisvesting Nederland (verbouwprojecten geen onderdeel van meldingsplicht Wet kwaliteitsborging bouw, https://www.volkshuisvestingnederland.nl/actueel/nieuws/2024/12/10/verbouwprojecten-geen-onderdeel-van-wet-kwaliteitsborging-bouw) – VNG (verbouwingen voorlopig niet onder de Wkb, https://vng.nl/nieuws/verbouwingen-voorlopig-niet-onder-de-wkb) – Omgevingsweb (de Wkb is nog volop in ontwikkeling: nieuwe aanpassingen, https://omgevingsweb.nl/nieuws/de-wkb-is-nog-volop-in-ontwikkeling-nieuwe-aanpassingen/) – IPLO (IPLO opent meldpunt voor signalen over Wet kwaliteitsborging, https://iplo.nl/nieuws/2026/iplo-opent-meldpunt-signalen-wet-kwaliteitsborging/) – Kiwa (Wkb: consumentendossier alleen verplicht voor nieuwe werken, https://www.kiwa.com/nl-be/nl/specials/wkb/wkb-consumentendossier-alleen-verplicht-voor-nieuwe-werken/)
