Eigen bouwdossier bijhouden: waarom dat nu belangrijker is dan ooit
Op 9 september 2026 stelden Kamerleden van SGP en CDA vragen aan de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de kwetsbaarheid van het Wkb-stelsel. Aanleiding was de schorsing van meerdere kwaliteitsborgers eerder die maand, waardoor tussen de 100 en 1.300 bouwprojecten zonder geldige kwaliteitsborging kwamen te zitten. De vraag die de Kamer stelt is simpel maar ongemakkelijk: hoe robuust is een systeem als het wegvallen van een paar partijen zoveel schade kan aanrichten? Voor MKB-aannemers is de conclusie net zo simpel. Wacht niet tot de politiek dit oplost. Een eigen bouwdossier, los van wat een externe kwaliteitsborger bijhoudt, is de enige manier om zelf in de hand te houden wat je kunt bewijzen.
Wat er speelt: schorsingen zonder duidelijk vangnet
Eind augustus en begin september 2026 schrapte de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) binnen twee weken meerdere kwaliteitsborgers. Voor de getroffen projecten ontstond direct onduidelijkheid: mag de bouw doorgaan of niet? De VNG stelde dat werk stil moet liggen bij een geschorste borger, terwijl TloKB suggereerde dat lopende projecten in sommige gevallen door konden. Die tegenstrijdigheid is precies waar de Kamervragen op inhaken.
De Tweede Kamer twijfelt aan de robuustheid van het stelsel
De Kamervragen van SGP en CDA leggen drie zwakke plekken bloot. Ten eerste een systeemrisico: het uitvallen van een handvol kwaliteitsborgers kan honderden tot ruim duizend projecten raken. Ten tweede onduidelijke communicatie tussen betrokken partijen over wat een schorsing in de praktijk betekent. Ten derde te weinig capaciteit bij overgebleven kwaliteitsborgers om de getroffen dossiers snel over te nemen. De Kamer wil van de minister weten wat het geraamde woningverlies is, hoe dat uitsplitst naar sociale huur, middenhuur en koop, en wie financieel aansprakelijk is als een project vertraging oploopt. Een officiële evaluatie van het Wkb-stelsel laat overigens nog tot eind 2027 op zich wachten.
Groei zonder bewezen kwaliteitswinst
Los van de schorsingen laat ook de eigen monitoringsrapportage van het Wkb-stelsel zien dat er nog weinig hard bewijs is. Onderzoeksbureau Arcadis stelde in de monitoringsrapportage Wkb 2025, die minister Boekholt-O’Sullivan naar de Tweede Kamer stuurde, vast dat het aantal bouwmeldingen onder de Wkb groeide van 1.146 in 2024 naar 5.118 in 2025, goed voor 7.053 projecten sinds de invoering op 1 januari 2024. Maar de kernconclusie is voorzichtig: het is nog te vroeg om te zeggen dat de feitelijke bouwkwaliteit aantoonbaar is verbeterd, simpelweg omdat er nog te weinig afgeronde projecten zijn om dat te onderbouwen. Een vervolgmonitor volgt pas in de zomer van 2027.
Een eigen bouwdossier bijhouden: 3 dingen die je nu al kunt doen
Je hoeft niet te wachten tot het stelsel is gerepareerd om zelf iets te doen.
- Leg elke bouwfase vast voordat de muur dichtgaat. Niet achteraf uit het geheugen reconstrueren, maar op het moment zelf, per ruimte en per fase.
- Noteer afwijkingen van de tekening meteen. Leidingen die zijn verlegd of wapening die is aangepast, zijn precies de details die achteraf discussie opleveren als ze nergens staan.
- Bewaar dit dossier gescheiden van wat de kwaliteitsborger bijhoudt. Zo ben je niet afhankelijk van een derde partij die, zoals nu blijkt, zomaar kan wegvallen.
Bij Copy Vision bouwen we hier bewust op voort: 360-graden bouwdocumentatie die je als aannemer zelf bijhoudt, onafhankelijk van welke kwaliteitsborger op dat moment wel of niet actief is. Geen vervanging voor kwaliteitsborging, wel het bewijs dat overblijft wanneer die borging hapert.
Bronnen: PONT Omgeving (Kamervragen leggen kwetsbaarheid Wkb-stelsel bloot) – Aannemer (Wkb wint terrein, maar bewijs voor hogere bouwkwaliteit blijft uit) – TloKB (Kwaliteitsborger geschorst: wat nu?) – Aannemer (Schorsing drie kwaliteitsborgers raakt mogelijk 1.300 bouwprojecten)
