Wkb-opleverdossier: eigen bewijs cruciaal na schorsingen
Eind augustus en begin september 2026 schrapte de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) binnen twee weken drie kwaliteitsborgers: Bureau Kwaliteitsborging in Amersfoort (geschorst vanaf 25 augustus), Borgings Combinatie Nederland in Heerlen (vanaf 24 augustus) en Stichting Bureau WKB in Tilburg (vanaf 7 september). Het gevolg: naar schatting 1.300 lopende bouwprojecten zitten sinds eind augustus zonder geldige kwaliteitsborging en mogen volgens de Woningwet niet zomaar doorbouwen. Voor elke aannemer die met een Wkb-opleverdossier werkt, is dit een concreet signaal. De kwaliteitsborger is geen vaste garantie. Je eigen bewijs is dat wel.
Wat betekent de schorsing van kwaliteitsborgers voor jouw Wkb-opleverdossier?
Op 9 september organiseerde de VNG samen met het ministerie van BZK een sessie specifiek over deze schorsingen. De boodschap was helder: bij een geschorste kwaliteitsborger ontbreekt de vereiste kwaliteitsborging, en kan een project niet zonder meer doorbouwen. Gemeenten zijn wettelijk verplicht te handhaven zodra dat toch gebeurt. Bouwend Nederland adviseert leden bovendien terughoudend te zijn met het overnemen van kosten voor vertraging of herplanning, ook als de opdrachtgever daar om vraagt. Die verantwoordelijkheid ligt bij wie de kwaliteitsborger heeft aangesteld, niet automatisch bij de aannemer. Toch is het de aannemer die op de bouwplaats staat en de gevolgen het eerst voelt: stilstand, herplanning van onderaannemers, een langere doorlooptijd.
Kwaliteitsborging schiet ook zonder schorsing nog regelmatig tekort
De schorsingen zijn niet het enige signaal. Toezichthouder TloKB onderzocht dit jaar 64 bouwprojecten, met 548 bouwwerken en 761 beoordeelde bouwonderdelen, en concludeerde eind augustus dat bij 7,2 procent van de bouwonderdelen de kwaliteitsborging tekortschoot: een gebrek dat er wel was, maar niet werd opgemerkt. Dat is nauwelijks een verbetering ten opzichte van 2025. Opvallender is de verschuiving in de oorzaak. In 2025 kwam 20,6 procent van de gemiste gebreken door een inadequaat uitgevoerde beheersmaatregel, in 2026 is dat al 34,5 procent. Twee instrumentaanbieders kregen een voornemen tot een dwangsom wegens structurele tekortkomingen in toezicht en informatieverstrekking. Kortom: ook wanneer de kwaliteitsborger wel actief is, is die geen garantie dat elk gebrek wordt gesignaleerd.
Waarom je Wkb-opleverdossier niet mag afhangen van een derde partij
Dat raakt de kern van waar de Wkb de aannemer verantwoordelijk voor houdt. Sinds 1 januari 2024 is de aannemer aansprakelijk voor alle gebreken die na oplevering worden ontdekt (art. 7:758 lid 4 BW), ook bij verbouw. Die aansprakelijkheid verdwijnt niet zodra een kwaliteitsborger geschorst wordt, en wordt evenmin weggenomen door een kwaliteitsborger die zijn werk wel goed deed. Met andere woorden: het Wkb-opleverdossier van de aannemer zelf, los van wat een externe borger vaststelt, blijft het stuk waarmee je achteraf kunt aantonen wat er is gebouwd en hoe.
Voor de meeste MKB-aannemers bestaat een opleverdossier vandaag nog uit losse foto’s, een map met tekeningen en het geheugen van de uitvoerder. Dat werkt, tot een discussie ontstaat over iets dat al dichtgemetseld is, of tot een kwaliteitsborger onverwacht wegvalt en niemand anders kan bevestigen wat er precies is uitgevoerd. Doorlopende visuele documentatie, per bouwfase en per ruimte vastgelegd, is dan het verschil tussen een discussie die je in vijf minuten sluit en een die weken duurt.
Dat is precies waar Copy Vision voor gebouwd is: 360-graden bouwdocumentatie die je zelf bijhoudt, onafhankelijk van welke kwaliteitsborger op dat moment wel of niet actief is. Geen vervanging voor kwaliteitsborging, wel het bewijs dat overblijft wanneer die borging wegvalt of tekortschiet.
Bronnen: VG Visie (schorsing kwaliteitsborger legt 1.300 bouwprojecten stil) – Bouwend Nederland (nog een kwaliteitsborger geschorst) – VNG (oploopje over de actuele situatie Wkb) – Aannemer (TloKB: bouwkwaliteit onder Wkb verbetert nog niet significant)
